W niedzielę, 12 lipca, w Miednikach w rejonie wileńskim odbyły się uroczyste obchody 540. rocznicy nadania Królewskim Miednikom praw magdeburskich (miejskich).
Święto było wyjątkową okazją do pielęgnowania pamięci historycznej regionu, wzmacniania więzi wspólnotowych, promowania dziedzictwa kulturowego oraz ukazania Miednik jako jednego z najważniejszych miejsc historycznych i kulturowych rejonu wileńskiego.
Zebranych na uroczystości gości powitali mer Samorządu Rejonu Wileńskiego Robert Duchniewicz, wicemer Edyta Tamošiūnaitė oraz dyrektor Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego Vytautas Vansavičius. Mer podkreślił, że samorząd dąży do tego, aby w przyszłości gmina Miedniki stała się atrakcyjnym centrum turystycznym.
„Miedniki zajmują ważne miejsce w historii naszego państwa. Dziś lokalna społeczność pielęgnuje to dziedzictwo i nadaje mu nowe znaczenie, pokazując, jak bogata i żywa jest historia tego miejsca. To właśnie takie wspólnoty są fundamentem silnego samorządu.
Zastanawiamy się, jak najlepiej wykorzystać potencjał tego miejsca oraz znajdujących się tu obiektów. Rozwijając strategię turystyczną, widzimy, że Miedniki mają ogromne możliwości rozwoju – mogą jeszcze lepiej zaprezentować swoje walory i stać się ważnym punktem na turystycznej mapie regionu.
Mamy tutaj wyjątkowe dziedzictwo kulturowe – Zamek w Miednikach, kościół pw. Świętej Trójcy i św. Kazimierza, Memoriał w Miednikach oraz Wysoką Górę. Dostrzegamy duży potencjał w połączeniu tych obiektów w atrakcyjny szlak turystyczny, który przyciągałby odwiedzających i tworzył nowe możliwości dla lokalnej społeczności.
Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji tego wyjątkowego święta o szczególnym znaczeniu historycznym” – powiedział mer rejonu wileńskiego Robert Duchniewicz.
Według organizatorów w wydarzeniu uczestniczyło blisko dziesięć tysięcy gości.
„Każdy człowiek w życiu potrzebuje korzeni i skrzydeł. Korzeni, które dają poczucie tożsamości i przynależności oraz skrzydeł, które pozwalają rozwijać marzenia i odważnie dążyć do ich realizacji. Fakt, że dziś zgromadziło się tutaj tak wiele osób, jest najlepszym dowodem na to, że dzięki waszej determinacji, szczerości, gościnności i wspólnej pracy Miedniki stały się miejscem otwartym dla wszystkich. Dziś zaprosiliście nie tylko mieszkańców Miednik i naszego rejonu, ale także gości z całej Litwy” – mówiła ze sceny wicemer Edyta Tamošiūnaitė.
Święto historii i kultury zgromadziło również liczne grono dostojnych gości. Wśród nich byli: wicemer Samorządu Rejonu Wileńskiego dr Danuta Narbut, wicemer Algis Vaitkevičius oraz radni Samorządu.
Uroczystość rozpoczęła się od dziękczynnej Mszy świętej w kościele pw. Świętej Trójcy i św. Kazimierza w Miednikach. Następnie na dziedzińcu Zamku w Miednikach odbył się program świąteczny – inscenizacja historycznych walk rycerskich, zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży, wystawa poświęcona historii ziemi miednickiej oraz liczne atrakcje dla całych rodzin.
„Cieszę się, że możemy obserwować, jak aktywne są nasze wspólnoty w rejonie wileńskim, jak kreatywnie i odważnie realizują swoje pomysły oraz jak piękne wydarzenia potrafią tworzyć. Dzisiejsze święto jest doskonałym przykładem tego, co może osiągnąć Samorząd Rejonu Wileńskiego i lokalna społeczność, działając wspólnie. Pokazuje ono, że dzięki współpracy możemy tworzyć wartościowe inicjatywy, które wzmacniają więzi społeczne i pozwalają być dumnymi z naszego rejonu” – powiedział podczas uroczystości dyrektor Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego Vytautas Vansavičius.
Podczas koncertu wystąpili litewscy artyści oraz zespoły artystyczne rejonu wileńskiego:
Organizatorami wydarzenia byli: Wspólnota Miednik, Samorząd Rejonu Wileńskiego oraz parafia pw. Świętej Trójcy i św. Kazimierza w Miednikach.
Partnerami wydarzenia byli: Centrum Kultury w Rudominie, gmina Miedniki, Muzeum Historyczne w Trokach oraz Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego.
Projekt jest częściowo finansowany ze środków Kancelarii Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programu „Senat–Polonia 2026”.
Spojrzenie na przeszłość Miednik
Miedniki to jedna z najstarszych miejscowości rejonu wileńskiego, wzmiankowana w źródłach historycznych już w XIV wieku. Niegdyś nazywane Królewskimi Miednikami, były ważnym punktem obronnym Wielkiego Księstwa Litewskiego – znajdowała się tu książęca twierdza, która chroniła ziemie państwa przed najazdami Krzyżaków.
W 1387 roku, po przyjęciu przez Litwę chrztu, w Miednikach założono jedną z siedmiu pierwszych parafii na Litwie oraz wybudowano kościół. Choć pierwsza świątynia nie zachowała się do dziś, obecny kościół pw. Świętej Trójcy i św. Kazimierza przypomina historię początku XX wieku – jego fundamenty poświęcono w 1922 roku, a w latach 1928–1933 dzięki staraniom księdza Antoniego Rutkowskiego wzniesiono nowy drewniany budynek.
Jednym z najważniejszych symboli Miednik jest zamek, wybudowany w XIV wieku jako jeden z największych zamków typu wieżowo-obronnego w Wielkim Księstwie Litewskim. Jest to najstarszy tego typu zamek w krajach bałtyckich, pod względem architektury podobny do zamków w Lidzie i Krewie. Teren Zamku w Miednikach był niemal dwukrotnie większy od obszaru zamku w Krewie. Uważa się, że twierdza posiadała cztery wieże, a w jej północno-wschodnim narożniku znajdował się pięciopiętrowy donżon, z którego kierowano obroną zamku.
Z Zamkiem w Miednikach związanych jest wiele postaci ważnych dla historii Litwy i Polski. Przypuszcza się, że przebywał tu i spędził lata młodości królewicz Kazimierz, późniejszy święty i patron Litwy.
Dziś Zamek w Miednikach zaprasza do odkrywania historii regionu. W 2012 roku w odrestaurowanej północno-wschodniej wieży otwarto muzeum, w którym znajdują się cztery ekspozycje, sala konferencyjna, a na szczycie wieży na odwiedzających czeka taras widokowy.
Tożsamość Miednik symbolicznie podkreśla również herb miejscowości, zatwierdzony w 2014 roku. Na czerwonym polu tarczy herbowej przedstawiono fragment złotego zamku z narożną wieżą – nawiązanie do jednego z najważniejszych symboli historii tego regionu. Wzór herbu opracował artysta Juozas Galkus.
Choć gmina Miedniki należy do najmniejszych w rejonie wileńskim pod względem liczby mieszkańców, jej znaczenie historyczne i kulturowe znacznie przewyższa jej rozmiar. Według danych z 1 stycznia 2026 roku w gminie mieszkało 1054 mieszkańców.
Strażnik historii Miednik
Od kilku lat w parafii miednickiej posługę pełni gwardian i proboszcz, badacz historii Kościoła, ojciec Józef Makarczyk – członek Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych (franciszkanów). Jego działalność w Miednikach nie ogranicza się wyłącznie do posługi duszpasterskiej – aktywnie angażuje się również w poznawanie, dokumentowanie i zachowanie historii tego regionu.
W 2022 roku ojciec Józef Makarczyk przygotował i wydał w języku polskim książkę „Miedniki Królewskie – wczoraj i dziś”. Publikacja szczegółowo przedstawia dzieje miejscowości, parafii oraz jej mieszkańców, ukazuje piękno ziemi miednickiej, a także bogactwo kulturowego i historycznego dziedzictwa Wileńszczyzny. Książka powstała w oparciu o źródła historyczne oraz najnowsze badania, dzięki czemu stała się cennym opracowaniem pozwalającym lepiej poznać przeszłość Miednik.
Za znaczący wkład w upamiętnianie i upowszechnianie historii Kościoła oraz regionu w 2025 roku ojciec Józef Makarczyk został uhonorowany nagrodą Samorządu Rejonu Wileńskiego za zasługi dla Wileńszczyzny i jej mieszkańców.
Mało znane fakty o Miednikach
Zdj. VRSA
Lietuviškai
Русский
English
