W rejonie wileńskim, na terenie odnowionego zespołu dworskiego w Mazuryszkach, jeszcze w tym roku planowane jest oficjalne otwarcie „Domu Palm” – nowej przestrzeni kulturalnej poświęconej pielęgnowaniu i popularyzacji jednej z najbardziej charakterystycznych tradycji Wileńszczyzny, jaką jest wicie palm wielkanocnych. Odwiedzający będą mogli bliżej poznać historię palm, sylwetki ich twórców, wziąć udział w zajęciach edukacyjnych, obejrzeć wystawy, a także samodzielnie spróbować swoich sił w sztuce ich wyplatania.
16 października Rada Samorządu Rejonu Wileńskiego wyraziła zgodę na utworzenie instytucji pożytku publicznego „Dom Palm”. Nowa placówka przejmie i rozwinie działalność prowadzoną dotychczas w Izbie Palm i Użytku Codziennego w Ciechanowiszkach. Odnowione pomieszczenia dworu w Mazuryszkach stworzą więcej możliwości zarówno w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego, jak i jego prezentacji mieszkańcom oraz gościom rejonu.
„Palmy wileńskie są wyróżnikiem naszego rejonu i powodem do dumy. Chcemy nie tylko chronić tę tradycję, lecz także sprawić, by nadal żyła, interesowała młode pokolenie i przyciągała kolejnych miłośników. Dotychczas pielęgnowaniem tego dziedzictwa zajmowała się Izba Palm i Użytku Codziennego w Ciechanowiszkach, a teraz robimy kolejny krok – tworzymy większą, nowoczesną przestrzeń, w której będzie można poznawać tę tradycję. Wierzę, że „Dom Palm” stanie się miejscem chętnie odwiedzanym zarówno przez mieszkańców naszego rejonu, jak i gości z innych miast Litwy oraz z zagranicy” – mówi Robert Duchniewicz, mer Samorządu Rejonu Wileńskiego.
W „Domu Palm” organizowane będą wystawy, zajęcia edukacyjne, konferencje, seminaria i inne wydarzenia kulturalne. Placówka będzie przechowywać kolekcję palm, prowadzić badania naukowe oraz prezentować zgromadzone materiały szerokiej publiczności. Wystawa stała ma wykorzystywać również nowoczesne rozwiązania – odwiedzający będą mogli obejrzeć materiały filmowe, skorzystać z interaktywnych gier edukacyjnych i wysłuchać opowieści twórców palm.
Goście będą mogli nie tylko oglądać eksponaty, lecz także uczestniczyć w warsztatach wyplatania palm, poznawać wykorzystywane rośliny, sposoby ich przygotowywania oraz różnorodne techniki wyplatania.
„Chcemy, aby tradycja wyplatania palm była bliska i zrozumiała dla osób w każdym wieku. W „Domu Palm” powstanie przestrzeń do spotkań, wspólnego wyplatania palm, poznawania historii ich twórców i odkrywania tego, co od wielu lat jest obecne w naszym najbliższym otoczeniu” – mówi Edyta Tamošiūnaitė, wicemer Samorządu Rejonu Wileńskiego.
Planowane jest, że placówka będzie prowadzić nie tylko działalność muzealną, edukacyjną i kulturalną, lecz także rozwijać działalność naukową, wydawniczą i projektową oraz współpracę międzynarodową. Będzie organizować wydarzenia integrujące lokalną społeczność, uczestniczyć w krajowych i międzynarodowych programach oraz projektach, a także współpracować z litewskimi i zagranicznymi instytucjami kultury, nauki i edukacji, organizacjami pozarządowymi oraz innymi partnerami.
Tradycja wicia palm wileńskich została wpisana na litewską krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w 2019 roku. W 2025 roku Litwa złożyła również wniosek o wpisanie tej tradycji na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Przez ponad dwie dekady ważnym ośrodkiem ochrony i popularyzacji tej tradycji była Izba Palm i Użytku Codziennego w Ciechanowiszkach, działająca jako filia Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny. Zgromadzono tam cenne doświadczenie, prezentowano tradycje wyplatania palm oraz organizowano warsztaty edukacyjne i inne przedsięwzięcia kulturalne.
Jednak wraz ze wzrostem zainteresowania odwiedzających i rozszerzaniem działalności dotychczasowe pomieszczenia stały się zbyt małe. W związku z tym, podjęto decyzję o rozwijaniu tych działań w odnowionym zespole dworskim w Mazuryszkach, przystosowanym do prowadzenia działalności muzealnej, edukacyjnej i kulturalnej.
Wybór nowej lokalizacji nie był przypadkowy – okolice Mazuryszek od dawna słyną z twórców palm i kultywowanych tam tradycji rzemieślniczych. Odnowiony zabytkowy zespół dworski wraz z otaczającym go terenem umożliwi połączenie historii rejonu, dziedzictwa kulturowego i nowoczesnych form poznawania lokalnych tradycji.
Otwarcie „Domu Palm” w dworze w Mazuryszkach planowane jest jeszcze w 2026 roku. Dokładny termin oraz informacje dotyczące zwiedzania zostaną podane w osobnym komunikacie samorządu.
Wizualizacje projektu: UAB „Ekspozicijų sistemos”, projektantka S. Vaitkevičiūtė
Lietuviškai
Русский
English
