„Nic o nas bez nas” – w Samorządzie Rejonu Wileńskiego uczczono Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami

We środę, 3 grudnia, przedstawiciele Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego uczciła Międzynarodowy dzień osób z niepełnosprawnościami wyjątkową inicjatywą „Nic o nas bez nas”, podczas której wspólnie z osobami z niepełnosprawnościami dyskutowano o dostępności infrastruktury publicznej na terenie rejonu.

„Rejon wileński musi być dostępny dla wszystkich. Utworzona w 2024 roku Rada Dobrobytu ds. Osób z Niepełnosprawnościami konsekwentnie rozwiązuje kwestie dostępności, a w proces podejmowania decyzji aktywnie włączane są osoby o specjalnych potrzebach, aby ich doświadczenie i spostrzeżenia stały się podstawą dalszych zmian” – mówi wicemer Samorządu Rejonu Wileńskiego Algis Vaitkevičius.

W pierwszej części wydarzenia, czyli w dyskusji zorganizowanej w administracji samorządu, udział wzięli: wicemer Algis Vaitkevičius, doradczyni administracji i koordynatorka ds. osób z niepełnosprawnościami Janina Girucka, specjaliści Wydziału Dobrobytu Społecznego, przewodniczący Rady Dobrobytu Osób z Niepełnosprawnościami Rejonu Wileńskiego Žilvinas Mišeikis, przedstawiciele Centrum Usług Społecznych Rejonu Wileńskiego oraz zaproszeni goście. Uczestnicy spotkania dzielili się osobistym doświadczeniem, omawiali trudności, z którymi mierzą się na co dzień oraz przedstawiali swoje propozycje, jak można poprawić dostępność przestrzeni publicznych.

„Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami przypomina nam, że społeczeństwo włączające zaczyna się od dialogu opartego na szacunku. Zasada «nic o nas bez nas» musi stać się codzienną praktyką, a nie wyjątkiem – tak by decyzje były podejmowane wspólnie z tymi, których dotyczą najbardziej. Osoby z trudnościami w funkcjonowaniu są częścią naszej społeczności, a dzięki swojemu doświadczeniu, wiedzy i sile każdego dnia wzmacniają całe społeczeństwo. Naszym obowiązkiem jest zapewnić, aby ich głos był słyszalny, a prawa – w pełni realizowane” – zaznacza przewodniczący Rady Dobrobytu Osób z Niepełnosprawnościami Rejonu Wileńskiego Žilvinas Mišeikis.

Dostępność w praktyce – oparta na prawdziwym doświadczeniu

Po dyskusji uczestnicy odwiedzili kilka miejsc publicznych znajdujących się na terenie rejonu wileńskiego, oferujących usługi mieszkańcom. Oceniano infrastrukturę dostępną dla odwiedzających: od miejsc parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami po pomieszczenia higieny osobistej.

W trakcie oceny zidentyfikowano najczęściej występujące problemy związane z dostępnością, takie jak: brak rozwiązań umożliwiających pionowe przemieszczanie się (wind, podnośników przy schodach), niewystarczające dostosowanie pomieszczeń higieny osobistej (niezgodne z zasadami projektowania uniwersalnego), nieodpowiednia wysokość rozmieszczenia przycisków i inne elementy infrastruktury, które wymagają usprawnienia, aby zapewnić pełny dostęp osobom z niepełnosprawnościami.

Po wizytacji uczestnicy wrócili do administracji samorządu, gdzie wspólnie z wicemerem A. Vaitkevičiusem omówili zarówno pozytywne aspekty, jak i problemy, a także przedstawili propozycje usprawnień usług społecznych dla osób z dysfunkcją mieszkających w rejonie wileńskim.

Wysiłki na rzecz poprawy dostępności widoczne również na poziomie krajowym

W październiku–listopadzie tego roku w systemie STASIS.LT (narzędzie cyfrowe stworzone w 2023 r. z inicjatywy Agencji Ochrony Praw Osób z Niepełnosprawnościami działającej przy Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej Republiki Litewskiej) odbywało się głosowanie „STASIS 2025: nagrody dla najbardziej dostępnych obiektów”, w którym wybierano budynek użyteczności publicznej najbardziej dostępny dla wszystkich użytkowników. W konkursie zaprezentowano 9 budynków z najlepszymi rozwiązaniami dotyczącymi dostępności i projektowania uniwersalnego. Wśród nich znalazł się m.in. Dom Pomocy Społecznej w Podbrzeziu (lit. Paberžės socialinės globos namai), znajdujący się w rejonie wileńskim.

Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami obchodzono również w innych instytucjach samorządu

Placówki w rejonie wileńskim aktywnie włączyły się w uczczenie tego dnia, podkreślając wagę wspólnoty i integracji.

Starosta gminy Pogiry, Agata Tołoczko, odwiedziła działające w gminie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych Rejonu Wileńskiego. W Centrum Kultury w Niemenczynie natomiast odbyło się wydarzenie „Mogę. Malarstwo bez granic”, podczas którego uczestnicy z Grupowego Domu Życia działającego przy Centrum Społecznym dla Dzieci i Młodzieży (VšĮ „Vaikų ir paauglių socialinis centras“ grupinio gyvenimo namai) oraz z Domu Samodzielnego Życia (VšĮ „Savarankiško gyvenimo namai“) wzięli udział w edukacyjnych warsztatach malarskich. Zajęcia odbyły się również w Domu Pomocy Społecznej w Podbrzeziu oraz w jego oddziałach w Rzeszy i Pikieliszkach – podopieczni zaangażowali się w warsztaty twórcze, a następnie wspólnie zagrali w kręgle na drewnianym torze.