23 września, we wtorek, z okazji Dnia Pamięci o Ludobójstwie Żydów na Litwie, na placu centralnym w Niemenczynie odsłonięto tablicę pamiątkową, upamiętniającą miejsce zniszczonej synagogi. W wydarzeniu uczestniczyli dyrektor administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego Vytautas Vansavičius, przedstawiciel Fundacji Wsparcia i Dobroczynności im. Jakova Bunki Daumantas Todesas, główna doradczyni administracji samorządu Vida Montvydaitė oraz inni goście.
Podczas uroczystości dyrektor administracji samorządu Vytautas Vansavičius w imieniu mera rejonu wileńskiego Roberta Duchniewicza podziękował zebranym i zaznaczył, że choć rejon wileński rozwija się i zmienia, nowe czasy nie powinny pozwolić zapomnieć o przeszłości.
„Rejon wileński rośnie i się zmienia, ale musimy też pielęgnować pamięć o przeszłości, bez względu na to, jak bolesna by ona nie była. Dzisiaj Żydzi na całym świecie obchodzą Nowy Rok 5786 – święto Rosz Haszana, natomiast my na Litwie wspominamy Dzień Zagłady Żydów litewskich. To dla nas szczególny dzień, ponieważ od Fundacji im. Jakova Bunki otrzymaliśmy tablicę pamiątkową, którą w całej Litwie oznaczane są miejsca zniszczonych synagog” – w imieniu mera mówił V. Vansavičius.
Pomnik upamiętniający dom modlitwy – synagogę, która działała w Niemenczynie od połowy XIX wieku do 1941 roku, powstał z inicjatywy mera rejonu wileńskiego Roberta Duchniewicza, we współpracy z Fundacją Wsparcia i Dobroczynności im. Jakova Bunki.
Przedstawiciel fundacji – mecenas Daumantas Todesas –podczas uroczystości zaznaczył, że prawdziwa pamięć musi żyć w sercach ludzi.
„[Dzisiaj obchodzimy] Nowy Rok żydowski 5786, którego data zbiegła się z najstraszniejszym dniem pamięci o zagładzie Żydów. O tym pisze się w książkach, są wznoszone pomniki, a jeden z nich stanął również w Niemenczynie. Lecz prawdziwe pomniki powinny pojawić się w naszych sercach i być przekazywane z pokolenia na pokolenie. Kiedy wy, a potem wasze dzieci i wnuki, będziecie opowiadać o tym, co się wydarzyło, to się nie powtórzy. Za każdym razem, gdy opłakujemy naszych poległych, cieszymy się z ocalałych. Dziękuję wszystkim, którzy strzegą pamięci” – mówił D. Todesas.
Podczas wydarzenia starosta gminy m. Niemenczyn Artur Komarowski wspomniał o pamięci dawnych mieszkańców, a uczniowie Gimnazjum im. Giedymina w Niemenczynie zaprezentowali utwory muzyczne.
Po odsłonięciu tablicy pamiątkowej zgromadzeni udali się do pobliskiego miejsca kaźni Żydów, aby uczcić ofiary minutą ciszy.
Dzień Pamięci Ofiar Zagłady Żydów Litewskich obchodzony jest na Litwie od 1994 roku. Upamiętnia on likwidację getta wileńskiego 23 września 1943 r., kiedy część więźniów getta została zamordowana w Ponarach, a pozostali trafili do obozów koncentracyjnych na terenach okupowanych przez nazistów.