- nowe herby dla 3 miejscowości
- 32 projekty zgłoszone przez mieszkańców w konkursie budżetu partycypacyjnego
- ponad 85 aktywnych wspólnot
OSOBOWOŚCI ROKU: UHONOROWALIŚMY OSOBY, KTÓRE BUDUJĄ PRZYSZŁOŚĆ REJONU WILEŃSKIEGO
16 stycznia 2025 r. po raz pierwszy w historii rejonu wręczono Nagrody Roku dziesięciu najwybitniejszym postaciom, które swoją pracą i wizją realnie budują dobrobyt rejonu wileńskiego. Laureaci to osoby, których pasja nie tylko służy lokalnej społeczności, ale także rozsławia nasz rejon w kraju i na arenie międzynarodowej.
Uhonorowanie osób, które w szczególny sposób zasłużyły się dla Wileńszczyzny i jej mieszkańców
W listopadzie ruszyły prace nad organizacją drugiej edycji nagród. Spośród 59 nominowanych kapituła konkursu wyłoniła 10 najbardziej zasłużonych osób i firm, które w 2025 r. wykazały się szczególnymi osiągnięciami w różnych dziedzinach. Laureaci zostali uroczyście uhonorowani podczas gali, która odbyła się 17 stycznia 2026 r.:
- Fatima Asanavičienė – za zachowanie tatarskiego dziedzictwa kulturowego i kulinarnego;
- Bronė Danutė Beržinskienė – za wieloletnią służbę w medycynie i wyjątkowe oddanie pacjentom;
- Katažyna Cibulskė – za ożywienie tradycji gry na cymbałach;
- Ks. Józef Makarczyk OFMConv – za upamietnianie i upowszechnianie historii kościoła i regionu;
- Janina Norkūnienė – za pielęgnowanie i popularyzowanie tradycji wicia palm wileńskich;
- Vidmantas Pelėda – za inwestycje w rozwój biznesu i sportu;
- Smiltė Plytnykaitė – za znaczące osiągnięcia międzynarodowe w pływaniu;
- Wspólnota wsi Sużany – za szczere zaangażowanie w życie społeczności i działalność charytatywną;
- Tadas Šileika – za bycie liderem pedagogicznym i rozwój innowacyjnych metod w edukacji muzycznej;
- Józef Szostakowski – za kultywowanie krajoznawstwa i literatury Wileńszczyzny.
Rejon wileński to coś więcej niż malownicze krajobrazy i bogate dziedzictwo historyczne. To przede wszystkim ludzie. To osoby, które jednoczą lokalne społeczności, kształcą młode pokolenia, pielęgnują kulturę i tradycje oraz dbają o nasz wspólny dobrobyt i zdrowie. To mieszkańcy, którzy pomyślnie prowadzą działalność gospodarczą i zwiększają rozpoznawalność rejonu w świecie sportu, nauki oraz sztuki. To osoby, które, inspirując innych swoją pracą i własnym przykładem, jednoczą naszą społeczność i pokazują, na czym polega prawdziwe przywództwo.
Robert Duchniewicz
SIŁA LOKALNYCH SPOŁECZNOŚCI: WSPÓLNOTY, KTÓRE NAPĘDZAJĄ ZMIANY
Rok 2025 to okres wzmożonego dialogu ze społecznościami lokalnymi. Wzmocnienie ducha wspólnoty i budowanie kultury współpracy stało się zadaniem priorytetowym samorządu. Powołany w kwietniu Wydział Koordynacji Aktywnego Społeczeństwa nadał tym działaniom nową dynamikę, znacząco przyspieszając proces budowania zaangażowanej wspólnoty lokalnej.
22 maja w dworze w Glinciszkach po raz pierwszy zorganizowano spotkanie z przedstawicielami wspólnot rejonu wileńskiego Wieczór Wspólnot z udziałem blisko 30 organizacji społecznych. Uroczysty wieczór stał się wyjątkową okazją do podziękowania mieszkańcom za ich nieoceniony wkład w dobrobyt rejonu. Był to również czas cennej wymiany doświadczeń oraz wspólnego wytyczania przyszłych kierunków współpracy między samorządem a społecznością lokalną.
Wieczór Wspólnot: pierwsze spotkanie z przedstawicielami wspólnot rejonu wileńskiego
15 października przedstawiciele organizacji pozarządowych i społecznych działających w rejonie, wraz z przedstawicielami Krajowej Koalicji Organizacji Pozarządowych i władz samorządowych, wzięli udział w szkoleniach mających na celu wzmocnienie wzajemnych relacji i poszerzenie wiedzy na temat odporności obywatelskiej i sytuacji kryzysowych.
Na spotkaniu przedstawicieli organizacji pozarządowych i społecznych – uwaga poświęcona współpracy i odporności obywatelskiej
Współpraca ta zyskała trwałe fundamenty strukturalne. Po owocnym spotkaniu, które 10 listopada zorganizowano w siedzibie samorządu, już 14 grudnia oficjalnie powołano Związek Organizacji Społecznych Rejonu Wileńskiego. Ta nowa organizacja non-profit zrzesza lokalne społeczności, skutecznie reprezentuje ich interesy oraz stanowi platformę dla ukierunkowanej współpracy na skalę całego rejonu.
Siłą samorządu jest aktywność jego mieszkańców. To ludzie, którzy nie tylko dostrzegają wyzwania, ale aktywnie poszukują rozwiązań, jednocząc wokół siebie innych. Poprzez własny przykład i pasję stają się największą inspiracją dla całej naszej wspólnoty.
Vytautas Vansavičius
Organizacje społeczne zakładane przez mieszkańców poszczególnych wsi, ulic czy gmin – odgrywają ważną rolę w organizowaniu życia lokalnego. Łącznie w Samorządzie Rejonu Wileńskiego zarejestrowanych jest 327 stowarzyszeń, z czego ponad 120 ma charakter społeczny. Ponad połowa z nich aktywnie uczestniczy w działaniach projektowych czy rozszerzonych naradach sołtysów.
SYNERGIA FUNDUSZY: SAMORZĄDOWE I PAŃSTWOWE WSPARCIE DLA INICJATYW ODDOLNYCH
W 2025 r. Samorząd Rejonu Wileńskiego w sposób ukierunkowany wspierał organizacje społeczne, zapewniając możliwości realizacji inicjatyw ważnych dla mieszkańców – zarówno za pośrednictwem państwowych, jak i samorządowych instrumentów finansowania.
Organizacje społeczne aktywnie ubiegały się o środki w ramach państwowego instrumentu pt. Aktywizacja organizacji społecznych w samorządach. Łączne dofinansowanie w wysokości 77 500 euro przyznano na realizację projektów przygotowanych przez 16 lokalnych organizacji.
Inicjatywy lokalne były aktywnie wspierane bezpośrednio z budżetu Samorządu Rejonu Wileńskiego. W ramach konkursu ofert dla organizacji pozarządowych wyłoniono 12 laureatów, którzy na realizację swoich projektów otrzymali łączne dofinansowanie w wysokości 30 000 euro.
Ponadto samorząd współfinansuje projekty, które uzyskały dotacje w ramach innych programów zewnętrznych. Na ten cel przeznaczył 20 600 euro, co pozwoliło 6 organizacjom społecznym z rejonu wileńskiego na skuteczną realizację ich ambitnych zamierzeń.
Fundamentem silnego samorządu są lokalne wspólnoty. Bezpośrednia więź między mieszkańcami a władzami jest niezbędna do budowania zjednoczonego i nowoczesnego społeczeństwa.
Robert Duchniewicz
AKTYWNI SOŁTYSI
Rejon wileński jest podzielony na 158 sołectw, sołtysi zaś są aktywnymi przedstawicielami lokalnych społeczności i ważnymi partnerami samorządu. Mobilizują mieszkańców, inicjują inicjatywy lokalne, przekazują istotne informacje, pomagają zapewnić potrzeby i oczekiwania społeczności, by te były uwzględniane w procesach decyzyjnych.
Aktywność i liderstwo sołtysów w rejonie wileńskim zyskały w 2025 r. uznanie na szczeblu krajowym. 28 kwietnia na Uniwersytecie im. Michała Römera odbyła się uroczysta gala, podczas której nagrodzono najbardziej aktywne wspólnoty w kraju. Wśród laureatów znaleźli się również zwycięzcy sołeckiego hackathonu pt. Innowacyjne wyzwania w zarządzaniu lokalnym, który wygrała drużyna z rejonu wileńskiego.
Podczas konferencji pt. Aktywny obywatel – silne państwo 2025 zorganizowanej 9 października w Centrum Kultury w Niemenczynie przez litewskie MSW omówiono rolę liderów we wspólnotach lokalnych, czynniki motywujące mieszkańców do aktywności oraz realne wyzwania, z którymi borykają się w codziennej działalności.
Konferencja pt. Aktywny obywatel – silne państwo 2025
BUDŻET PARTYCYPACYJNY
W 2025 r. mieszkańcy rejonu aktywnie uczestniczyli w inicjatywie budżetu partycypacyjnego, zgłaszając pomysły na poprawę swojego środowiska życia. Narzędzie to umożliwiło mieszkańcom samodzielne zgłaszanie projektów oraz decydowanie o przeznaczeniu ponad 170 000 euro z budżetu samorządowego.
Inicjatywa spotkała się z rekordowym zainteresowaniem mieszkańców, którzy zgłosili aż 32 propozycje zmian w przestrzeni publicznej na terenie swoich gmin. Po weryfikacji administracyjnej pod głosowanie poddano 22 projekty (7 małych, 9 średnich i 6 dużych). W lipcowym głosowaniu udział wzięło ponad 3 600 mieszkańców, którzy wybrali 5 zwycięskich inicjatyw: 3 małe, po 1 średniej i duże.
Uhonorowano uczestników budżetu partycypacyjnego 2025
Budżet partycypacyjny to ważne narzędzie, które sprzyja angażowaniu mieszkańców w procesy samorządowe i umożliwia im bezpośredni wpływ na sposób wydatkowania części budżetu samorządowego. Każdy zgłoszony projekt to dowód troski o wspólne otoczenie. Niezwykle cieszy fakt, że coraz więcej osób przestaje być jedynie obserwatorami, a staje się aktywnymi twórcami zmian w swoich lokalnych społecznościach.
Robert Duchniewicz
Projekty małe:
- Wojdacka oaza spokoju i relaksu (gm. Pogiry, ul. Pramonės 7A) – projekt zakłada stworzenie estetycznej strefy rekreacyjno-eventowej, dostosowanej do potrzeb lokalnej społeczności. Ma tu powstać nowoczesna mała architektura: ławki, hamaki oraz barwne rabaty kwiatowe wraz z nowymi nasadzeniami.
- Mini boisko do piłki nożnej w Czerwonym Dworze – nowoczesna strefa sportowo-rekreacyjna (gm. Rzesza, al. Liepų) – projekt przewiduje budowę bezpiecznego boiska do piłki nożnej, zaprojektowanego z myślą o najmłodszych miłośnikach sportu.
- Witaj w naszym domu, którego strzeże symbol Litwy (gm. Rzesza, w. Tartaki) – projekt zakłada rewitalizację pętli autobusowej w Tartakach, która ma się stać reprezentacyjną wizytówką miejscowości. W ramach prac teren zostanie utwardzony kostką brukową, ozdobiony kompozycjami roślinnymi, a centralnym punktem nowej przestrzeni stanie się maszt z flagą państwową.
Projekt średni:
- Sportowy skwer (gm. Rzesza, miasteczko Wielka Rzesza, ul. Rūtų) – plan zakłada stworzenie nowej przestrzeni publicznej do aktywnego spędzania czasu wolnego. Projekt przewiduje utworzenie boiska do siatkówki oraz profesjonalny zestaw sprzętu do ćwiczeń na świeżym powietrzu. Całość dopełnią wygodne ławki oraz starannie dobrana mała architektura.
Projekt duży:
- Aktywnie w Rzeszy: przestrzeń rekreacyjna dla całej wspólnoty (gm. Awiżenie, w. Rzesza, w pobliżu ul. Miško i Šilo) – mają tu powstać strefy do uprawiania sportu, ćwiczeń na świeżym powietrzu oraz sekcja wspinaczkowa. Bezpieczna przestrzeń publiczna zostanie również wyposażona w elementy małej architektury.
Inicjatywa budżetu partycypacyjnego została również wdrożona w szkołach rejonu wileńskiego. W 2025 r. do inicjatywy dołączyło 26 szkół (w 2024 r. - 19 szkół). Na tę inicjatywę samorząd przeznaczył 20 800 euro (o prawie 6 000 euro więcej niż w 2024 r.).
HERALDYKA I TOŻSAMOŚĆ GMIN
W 2025 r. gminy rejonu wileńskiego kontynuowały prace nad rozwojem lokalnej heraldyki – obecnie już 23 miejscowości w rejonie posiadają własne herby. Do tego grona dołączyły ostatnio: Bezdany (projekt autorstwa Jonasa Kutki i Dalii Jonkutė-Vileitienė) oraz Szaterniki i Szumsk (projekty artysty Rolandasa Rimkūnasa).
Nazwa Bezdan wywodzi się od nazwy rzeki Bezdonė, oznaczającego miejsce bezdenne, bardzo głębokie. W herbie ideę tę oddano poprzez podział tarczy na cztery pola oraz przedstawienie bzu wraz z jego lustrzanym odbiciem. Kolor niebieski symbolizuje dziedzictwo duchowe i działalność zakonu jezuitów, srebrny zaś – cnotę i czystość. Z kolei zębaty motyw muru nawiązuje do historycznego dworu w Bezdanach.
Czarny słup w herbie Szaternik symbolizuje historyczny Czarny Trakt (lub Czarną Drogę), który przebiegał przez miejscowość i odgrywał kluczową rolę w czasach WKL. Płonący chrust nawiązuje do etymologii nazwy – Szaterniki wywodzą się prawdopodobnie od litewskiego słowa šatras (gałązki, chrust). W heraldyce tej miejscowości czerń podkreśla znaczenie historycznego szlaku, natomiast srebro symbolizuje czystość, uczciwość oraz wierność.
Na niebieskim polu tarczy widnieje srebrna fasada kościoła św. Michała Archanioła w Szumsku, która przypomina o założeniu miasteczka w XVII w. oraz jego bogatym dziedzictwie duchowym. Barwa niebieska symbolizuje w tym przypadku niebo, boskość oraz tradycyjne wartości chrześcijańskie, natomiast srebro jest znakiem czystości, uczciwości i wierności.
WIĘKSZE ZAANGAŻOWANIE NA RZECZ MŁODZIEŻY REJONU WILEŃSKIEGO
Młode pokolenie jest przyszłością rejonu, dlatego Samorząd Rejonu Wileńskiego priorytetowo traktuje tworzenie mechanizmów jego partycypacji społecznej. Podejmowane działania mają na celu zapewnienie młodym mieszkańcom wglądu w działalność samorządu, nawiązania nowych kontaktów z rówieśnikami i lepszego zrozumienia, jakie możliwości czekają na nich w przyszłości.
12 sierpnia w siedzibie samorządu zorganizowano obchody Międzynarodowego Dnia Młodzieży – życzenia złożono przedstawicielom administracji i aktywnej młodzieży rejonu wileńskiego. Wydarzenie to stało się platformą otwartego dialogu merytorycznego, sprzyjającego wymianie pomysłów oraz zacieśnianiu więzi społecznych.
Rada ds. Młodzieży
W 2025 r. Rada ds. Młodzieży oraz koordynator ds. młodzieży prowadzili intensywne działania na terenie rejonu, koncentrując się na bezpośrednim kontakcie z młodymi mieszkańcami. Kluczowym elementem tej aktywności był cykl wizyt w placówkach oświatowych mających na celu zapoznanie uczniów z możliwościami oferowanymi przez samorząd i procesami w zakresie polityki młodzieżowej.
W celu promowania postaw obywatelskich i zapoznania z procesami samorządowymi zorganizowano cztery symulacje posiedzeń Rady Samorządu Rejonu Wileńskiego prowadzone przez radnych. Udział w wydarzeniach wzięło łącznie ponad 200 uczniów. Zrealizowano ponadto szereg zajęć edukacyjnych (Start w przyszłość, Współtwórz rejon wileński, Prezentacja badań nad problemami młodzieży w rejonie wileńskim), szkoleń i dyskusji.
W działalność Rady ds. Młodzieży aktywnie włączyły się placówki podległe samorządowi. Szczególną rolę odegrało Biuro Zdrowia Publicznego Rejonu Wileńskiego, które zapewniło merytoryczne wsparcie eksperckie.
W 2025 r. po raz pierwszy wybrano Ambasadorów Młodzieży Rejonu Wileńskiego, a 15 grudnia odbyły się wybory, podczas których wybrano nową Radę ds. Młodzieży Rejonu Wileńskiego. Jej zadaniem jest udzielanie porad i składanie propozycji w kwestiach polityki młodzieżowej, promowanie inicjatyw i pomaganie we wzmacnianiu współpracy między samorządem a organizacjami pracującymi z młodymi ludźmi.
Konferencja dla młodzieży „Start w przyszłość”
Naszym celem jest nie tylko wsłuchiwanie się w głos młodego pokolenia, ale przede wszystkim wyposażenie go w realne narzędzia do kreowania zmian.
Robert Duchniewicz
Letni program zatrudnienia młodzieży
W 2025 r. kontynuowano program letniego zatrudnienia młodzieży i integracji z rynkiem pracy, który stanowi kluczowe narzędzie wspierania pierwszych doświadczeń zawodowych młodego pokolenia w rejonie. Do inicjatywy przystąpiło w ubiegłym roku 13 pracodawców z terenu rejonu, zapewniając możliwości zatrudnienia 30 osobom w wieku 14-19 lat. Uczestnicy zdobywali doświadczenie w szerokim spektrum branż, obejmującym m.in.: organizację wydarzeń kulturalnych, produkcję mebli oraz obsługę klienta w obiektach hotelarskich i gastronomicznych.
W porównaniu z 2024 r. odnotowano znaczącą dynamikę wzrostu efektywności programu – zarówno zwiększenie skali uczestnictwa, jak i zaangażowania sektora prywatnego. Samorząd zwiększył kwotę miesięcznej dotacji na każdego zatrudnionego uczestnika z 300 euro (w 2024 r.) do 500 euro w 2025 r. W ubiegłym roku na realizację programu samorząd skierował ponad 23 200 euro.
Nowy ośrodek i możliwości ekspresji oraz edukacji
W 2025 r. inicjatywę mobilnej pracy z młodzieżą kontynuowano w gminach Pogiry, Czarny Bór, Rukojnie, Szaterniki, Mejszagoła i Podbrzezie. W III kwartale 2024 i w 2025 r. w działaniach organizacji partnerskiej Vilnius Social Club w Mejszagole i Podbrzeziu udział wzięły 883 osoby. Dzięki udziałowi w zaplanowanych inicjatywach młodzież nie tylko treściwie spędzała czas, ale również doskonaliła umiejętności społeczne, poszerzyła horyzonty oraz odnalazła nowe płaszczyzny aktywności w najbliższym otoczeniu.
28 grudnia w Centrum Kultury w Niemenczynie zorganizowano festiwal Młodzież dla młodzieży pod patronatem mera rejonu wileńskiego Roberta Duchniewicza. Wydarzenie zgromadziło młodych artystów z różnych dziedzin – aktorów, wokalistów, muzyków i tancerzy – i dało im możliwość zaprezentowania swoich talentów profesjonalistom z branży kulturalnej. Wydarzenie to stało się ważną platformą ekspresji twórczej młodego pokolenia, rozwoju potencjału kreatywnego i nawiązywania kontaktów.
Festiwal „Młodzież dla młodzieży” (zdjęcie: Ewa Przychodska, Centrum Kultury w Niemenczynie)
30 grudnia w Wołczunach (ul. Geležinkeliečių 3) swoje podwoje otworzyło Centrum Młodzieżowe Przyjdź i Ty. Jest to pierwszy tego typu ośrodek utworzony przy wsparciu Samorządu Rejonu Wileńskiego. Ośrodek umożliwia młodym osobom w wieku 14–29 lat treściwe spędzanie czasu wolnego, udział w zajęciach edukacyjnych i projektowych, procesach twórczych, integrację społeczną i rozwój kompetencji osobistych. Na działalność i utworzenie centrum samorząd przeznaczył 15 000 euro, a dodatkową kwotę 22 000 euro ośrodek pozyskał w ramach programu Agencji ds. Młodzieży.
Centrum Młodzieżowe „Przyjdź i Ty” w Wołczunach
INTEGRACJA OSÓB POCHODZENIA ZAGRANICZNEGO
W 2025 r. Samorząd Rejonu Wileńskiego realizował szereg inicjatyw ukierunkowanych na integrację osób pochodzenia zagranicznego.
W ramach działań na rzecz zwiększenia dostępności rynku pracy dla osób ubiegających się o azyl Samorząd Rejonu Wileńskiego umożliwił odbycie stażu dla obywatelki Ukrainy, która wiedzę zawodową i znajomość języka litewskiego doskonaliła w Wydziale Obsługi i Zarządzania Dokumentacją. Program został zorganizowany przez Litewskie Stowarzyszenie Karty Różnorodności we współpracy z Agencją ds. Integracji, Litewskim Czerwonym Krzyżem i litewskim Caritasem.
Samorząd przystąpił do realizacji międzynarodowego projektu pt. Akademia Obywatelstwa: budowa inkluzywnych i różnorodnych społeczeństw europejskich poprzez partycypację obywatelską młodych migrantów realizowanego przez organizację Akademia Obywateli Świata w partnerstwie z podmiotami z Hiszpanii, Włoch i Portugalii. Projekt ma na celu aktywizację młodych osób pochodzenia zagranicznego oraz ich szersze włączenie w procesy społeczne i obywatelskie na szczeblu lokalnym i państwowym. Grupa 40 młodych obcokrajowców uczestniczy w specjalistycznym, 40-godzinnym cyklu szkoleniowym, którego program obejmuje m.in. pogłębienie wiedzy z zakresu historii i kultury Litwy, kształtowanie postaw proaktywnych i aktywnego udziału w życiu lokalnej wspólnoty, a także rozwój kompetencji przywódczych.
W Samorządzie odbyło się spotkanie dla młodzieży pochodzenia zagranicznego: zapoznano się z litewskim prawem pracy
W ramach projektu w Centrum Kultury w Niemenczynie oraz siedzibie Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego zorganizowano dwa wydarzenia. Spotkania te miały na celu podniesienie kompetencji obywatelskich i zawodowych młodych uczestników. Ważnym punktem programu była prelekcja przedsiębiorczyni pochodzącej z Ghany, na co dzień mieszkającej w naszym rejonie.
Rozpoczęliśmy realizację projektu pt. Mosty narodów: usługi integracyjne dla osób pochodzenia zagranicznego w rejonie wileńskim. Głównym celem przedsięwzięcia jest optymalizacja procesów adaptacyjnych obywateli państw trzecich oraz bezpaństwowców poprzez zwiększenie ich dostępności do usług publicznych. Działania w ramach projektu obejmują naukę języka litewskiego, wsparcie psychospołeczne, podnoszenie kompetencji w obszarze prawa i finansów. Kluczowym elementem działań jest również moduł orientacji społeczno-kulturowej.
Podczas spotkań młodzi ludzie z różnych części świata nie tylko zdobywają wiedzę, ale także mogą otwarcie mówić o obawach i potrzebach. Problemy ze znalezieniem mieszkania, pracy czy bariera językowa wykraczają poza ich kłopoty osobiste – takie są realia integracji na szczeblu ogólnokrajowym. Poprzez dialog oraz wspólne inicjatywy z młodymi osobami pochodzenia zagranicznego samorząd dąży do systemowej redukcji barier adaptacyjnych oraz intensyfikacji partycypacji obywatelskiej tej grupy mieszkańców, tworząc w ten sposób rejon wileński otwarty na różnorodność kulturową.
Vytautas Vansavičius
